Dzisiaj jest 18 Grudnia 2017, Poniedziałek, imieniny obchodzą:
sprawdź prognozę dla Kościana

Tradycje Kurkowych Bractw Strzeleckich

W jednej z sal muzeum (na I piętrze) zobaczyć można liczne pamiątki związane z Bractwami Kurkowymi, działającymi między innymi na terenach: Kościana, Krzywinia, Czempinia, Śmigla. Na ścianach widza otaczają obrazy przedstawiające: króla kurkowego, sztandary oraz tarcze do których niegdyś strzelano. W ustawionych gablotach dopatrzyć się można wielu ciekawych pamiątek powiązanych tematycznie właśnie z bractwami, w tym na szczególną uwagę zasługuje wspaniały medal wręczany zwycięzcy.

Z historii Kurkowych Bractw Strzeleckich.

Mieszczańskie organizacje strzeleckie pojawiły się w XIII w. w północnej Francji, Flandrii i Niemczech. Powoływane były do życia ze względu na konieczność organizacji miejskich sił obronnych. Obfitujące w wojenne wydarzenia średniowiecze sprzyjało popularyzacji idei strzeleckich. Od umiejętności obronnych mieszczan zależało, bowiem bezpieczeństwo miast. W Polsce organizacje strzeleckie zaczęły powstawać na przełomie XIII i XIV w. Wraz z lokalizacją miast, zwłaszcza na prawie magdeburskim, przybywali na teren Polski osadnicy z Zachodu, którzy wraz z nowymi wzorcami organizacyjno-prawnymi wnieśli rozwinięte w swoich ojczyznach obyczaje i rozrywki.

Nazwa bractwa pochodzi od kura, czyli drewnianego koguta. W początkowym okresie strzelano do drewnianego kurka z łuków i kusz, a po upowszechnieniu prochu z rusznic do drewnianych tarcz.

Od końca XVII w. bractwa, mające z początku na celu jedynie utrzymywanie gotowości bojowej mieszczan, wypracowały sobie określone formy statutowe, wytworzyły własne obyczaje, stworzyły tradycje. Stały się ugrupowaniami bardziej towarzyskimi dostarczającymi rozrywki, niż militarnymi. Różnymi drogami potoczyły się losy polskich stowarzyszeń strzeleckich po rozbiorach. W zaborze rosyjskim i austriackim zostały całkowicie zakazane, z tym że w Galicji, w latach Rzeczypospolitej Krakowskiej – odzyskały swe prawa. Inny los spotkał bractwa w Wielkim Księstwie Poznańskim. Pruskim towarzystwom strzeleckim wyznaczono zadania militarne i germanizacyjne. Pozbawione mecenatu i licznych przywilejów ekonomicznych borykały się z wieloma trudnościami.  Okres międzywojenny to przede wszystkim żmudny etap przywracania polskiego wizerunku bractwom strzeleckim oraz regulowanie spraw prawno organizacyjnych i majątkowych. W pokonywaniu tych problemów miało również służyć powołane w 1922 r. Zjednoczenie Bractw Strzeleckich Zachodnich Ziem Polskich, a następnie Zjednoczenie Kurkowych Bractw Strzeleckich Rzeczypospolitej Polskiej. Wybuch wojny i okupacja  przerwała działalność bractw. Po wojnie działalność bractw została zakazana. Dopiero po zmianach w Polsce na przełomie lat 80-tych i 90-tych zaczęły ponownie w wielu miastach odradzać się tradycje brackie.

Najstarsza piosenka braci kurkowych:

A dalejże kozernicy,
krzeszcie kurki u rusznicy,
który postrzeli koguta
temu zabrzmi wdzięczna nuta,
A kto kurka zbije
Vivat, król niech żyje!
A dalejże kozernicy,
wsypcie prochu do rusznicy,
niech będzie suchy, siarczysty,
posuwisty i strzelnisty.
A kto kurka zbije
Vivat, król niech żyje!
A dalejże kozernicy,
wbijcie kulkę do rusznicy,
niechaj będzie okrągluchna,
smagła, jak weselna druchna.
A kto kurka zbije
Vivat, król niech żyje!
A dalejże kozernicy,
wprawiajcież się do rusznicy,
a gdy przyjdzie czubić Turka,
popamięta pies na kurka
Bóg da! Te bestyje
król kurkowy zbije!